ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a tanıdığı sürenin sona ermesine saatler kala, İsrail basını gelecekteki olası gelişmeleri değerlendirmeye aldı. Uzmanlar, bu kritik zaman diliminin savaşın seyrini belirleyeceğine dikkat çekiyor. Olası askeri tırmanış ve müzakerelerin geleceği üzerine çeşitli yorumlar yapıldı.
Trump, Tahran’a salı günü akşamına kadar bir anlaşmaya varılmasını gerektiren süre tanıdı. Aksi takdirde, İran medeniyetinin yok edileceği konusunda sert bir uyarıda bulundu. Sürenin dolmasına yaklaşırken, İsrail medyasında askeri tırmanış olasılığı sıkça gündeme geliyor. İsrail’in Kanal 12 televizyonu, isminin açıklanmasını istemeyen bir kaynağın “Önümüzdeki 24 saat savaş açısından çok kritik” ifadesini aktardı. Bu kaynak, İran’daki siyasi liderliğe bırakılacak kararların, ateşkesin daha hızlı sağlanmasına yardımcı olabileceğini belirtti. Ancak, ülkedeki kontrol mekanizmalarındaki belirsizlikler sürecin karmaşık hale gelmesine neden oluyor.
Trump yönetimi, hem iç politikadaki eleştiriler hem de savaşın küresel ekonomi üzerindeki olumsuz yansımaları nedeniyle ciddi bir baskı altında bulunuyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaları, dünya enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açarken, enerji tesislerine yönelik karşılıklı saldırı ihtimalleri yatırımcıları endişelendiriyor ve petrol ile doğalgaz fiyatlarını artırıyor.
İsrail gazetesi Israel Hayom’a göre, Washington’un önemli tavizler vermesi durumunda ABD ile İran arasında bir anlaşma sağlanabileceği öne sürülüyor. Haberde, İsrail’in müzakerelere doğrudan katılmadığı fakat süreci dikkatle izlediği vurgulanıyor. İsrail siyasi çevrelerinde, olası bir anlaşmanın İran yönetimine toparlanma fırsatı verebileceği konusunda kaygılar mevcut. Gazete, İsrail’in savaş sürecinde üç ana hedef belirlediğini aktarıyor: İran’da rejim değişikliği için ortam hazırlamak, İran’ın nükleer programına ağır darbe vurmak ve füze sistemlerini zayıflatmak.
Washington’daki nihai kararın Beyaz Saray’da şekilleneceği belirtilirken, İsrail’in İran’ın askeri ve ekonomik gücünü zayıflatmaya yönelik saldırılarına devam etme niyetinde olduğu ifade ediliyor.
İsrail basını, sürenin dolmasının ardından ortaya çıkabilecek başlıca senaryoları şöyle sıralıyor:
– ABD ile İran arasında son dakika anlaşması yapılması
– Ateşkes ilan edilmesi
– Geniş çaplı askeri operasyonların başlatılması
– Yıpratma savaşına girilmesi
– İran’ın enerji ve altyapı tesislerine yönelik saldırıların artırılması
İsrail gazetesi Maariv, bugünün hem İsrail hem de ABD için “belirleyici” olacağını, bu süreçte yıpratma savaşına mı girileceği yoksa ateşkes anlaşmasına mı varılacağının netleşeceğini belirtiyor. Haberde, Trump yönetiminin İran’ın teslim olmasını sağlayacak bir anlaşma ile geniş çaplı saldırılar arasında bir seçim yapma aşamasında olduğu ifade ediliyor. İsrail’in ise İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla enerji ve altyapı tesislerine yönelik saldırılarına devam edeceği belirtiliyor.
İsrail devlet televizyonu KAN, isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkilinin, sürenin dolmasının ardından askeri operasyonların genişletilmesi için hazırlandıklarını kaydettiğini bildiriyor. Yetkili, “Süre dolduktan sonra İran’da büyük bir tırmanışa hazırız ve ABD’nin onayını bekliyoruz” şeklinde konuştu. Son dakika ateşkes ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığı, ancak İsrail’in İran’ın enerji ve altyapı sektörlerine yönelik geniş çaplı saldırılar için ABD’den “yeşil ışık” beklediği ifade ediliyor.